1



ÇOCUKLARA ANLAŞILABİLİR SINIR KOYMA


Herkesin farklı aile dinamikleri vardır ve çocuklardanda uymasını beklediğimiz kurallar vardır. Bunlar sosyal kurallar ,aile içi kurallar ve çocuğun güvende olmasını ,hissetmesini ve  hayat yolculuğunda yönünü belirlerken bizim onlara rehber olmamızı sağlayacak durumlar olabilir. Peki gereken durumlarda çocuğa nasıl sınır koymalıyız ki çocuğunuz
-hem kendini anlaşılmış hissetmiş
-hem bir birey olarak kabul edildiğini hissetsin
-hem ilişkiniz zarar görmesin ki sonrasında çocuğunuz karşıt tepki geliştirmesin
-hem de biz ona sınır koyarken ilerlediğimiz yolda duygu ifadesini güçlendirsin.
Her yaptığına hayır,yapma, dur denilen çocuk kendini engellenmiş hisseder ve o an karşıt tepki geliştirmiyorsa bile ilerleyen dönemlerde karşıt tepki geliştirebileceğini söyleyebiliriz. Dolayısıyla sınır koyarken çocuğunuzun gerçekten bu sınıra ihtiyacı var mı bunu düzenlemek gerekir.
Ebeveynlerin sınır koyarken neyi söylediği kadar nasıl söylediği de önemlidir.Vücut dilinize ve ses tonunuza da dikkat etmek önemlidir.  Çocuğunuza hem nazik, hem şefkatli hemde kararlı ve net olabilirsiniz.
Sinirlendiğinizde ve kızdığınızda çocuğunuzun sizi çileden çıkartmak için yapmadığını , kendini keşfetmek,dünyayı keşfetmek ,onunda kendi sınırlarını belirlemek için yapabileceğinide aklınızda bulundurmak  ve kendi duygu düzenlemenizinde farkında olmak süreci kolaylaştıracaktır.


Sınır Koymanın Aşamaları
Durumu-içeriği Yansıtma

Duygunun Kabülü                                                                          

Alternatif Sunma ya da Seçenek Sunma


Örnek:  Çocuğunuzun   topu yukarıdaki lambaya atarak bir oyun bulduğunu fark ettiniz. 
Ebeveyn:  
  Aaaa kendine bir oyun bulmuşsun. Topu oraya atarsan düşebilir,bize zarar verebilir. Hadi gel  topu,şu boş duvara atarak oynayabilirsin.( İçerik yansıtma ve alternatif sunma )

Çocuğunuza burada durumu içeriği yansıttınız ve alternatif sundunuz.  Fakat çocuğunuz topu duvara atarak oynamaya devam etmek istiyor. Öfkeleniyor ve ağlamaya başlıyor. Burada bir duygu var. 
Lütfen sus ve sakin ol dediğinizde  duyguyu reddediyor oluyorsunuz. Peki burada ne diyelim?

Ebeveyn:  
Biliyorum sana izin vermediğim için bana kızdın.(Duygu Kabülü) Ama seni korumam lazım. 
(Ağlayan çocuğunuza izin verdiği ölçüde sarılmak, ufak dokunuşlar, ve “tamam yanındayım” .. gibi ifadeler kullanmak. )

Ve çocuğunuz hala yapmaya devam ederse,

Ebeveyn:  
Bunun uygun olmadığını konuştuk. Hala yapmaya devam ettiği için  bununla oynamamayı seçtin demek 


Sınır Koyarken Nelere Dikkat Edelim?


Bağırma,yüksek ses ve kötü söz kullanımı gibi davranışını kısıtladığınızda evde ki bütün bireylerin buna uyması,
Telefon ve tablet kullanımına sınır koyduğunuzda evdeki bireylerin de telefon ve tablet kullanımına dikkat etmesi,
Yemek vakti, banyo vakti ya da evden dışarı çıkılacağı vakitlerde çocuğunuzun hazırlanması için “10 dak. sonra banyo vakti” şeklinde öncesinde hatırlatma yapmak.
Örnek; Çocuğunuz oyun oynuyor fakat banyo vakti geldi. Öncesinde hatırlatmanızı yapın ki çocuğunuzun oyununu tamamlamasına zaman tanıyabilirsiniz. Çocuğunuz oyuna devam ettiği takdirde;
Ebeveyn:
 Biliyorum şu an oyun oynamak hoşuna gidiyor. Oynamaya devam etmek istiyorsun. Ama banyo vakti. 
              Bu sırada çocuğunuzu işbirliğine davet edebilirsiniz. Onun için uygun olduğunu düşündüğünüz sabunlardan birini seçip getirmesini isteyebilirisiniz.
Ebeveynlerin sınır koydukları konularda tutarlı olması.
Çocuğunuzun kendini engellemiş hissetmemesi için ev içi düzenlemeleri ayarlıyor olmak. Örneğin 2-3 yaş dönemi çocukların ben deme dönemleridir. Herşeyi keşfetmek, dokunmak,tutmak isterler. Dolayısıyla ev düzeninizi ona göre ayarlamak ,onun keşfi için alan açmak, oynayabileceği , merakını giderebileceği nesneleri ortamda fazlalaştırmak  kıymetlidir. Zarar verebileceğini düşündüğünüz şeyleri ve güvenliğini tedit edici malzemeleri ortadan kaldırmak önemli olacaktır.
Çocuğunuzun olumlu davranışlarıyla ilgili anları yakalamak ve dile getirmek de faydalıdır.
Çocuğunuzun yaşı büyükse işbirliği yapmak. Sizin ve onun istediğinizi birlikte konuşarak ortada birleşmek ilişkinizi güçlendircektir.
Odasını toplamasını istediğiniz çocuğunuza bunu oyunlaştırmak 
Ev içi kurallarınızla ilgili onun seçtiği bir karton, resimler ve boya kalemleriyle bunları ev kuralları olarak resimleştirmek ve boyamak da hem birlikte aktivite yapmanızı sağlayacak hem de çocuğunuzuda işin içine kattığınız için süreci kolaylaştırcaktır.

UZMAN PSİKOLOG ELVAN ŞAKALAK

Top